Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - Wielka Żuława na Jezioraku

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - Wielka Żuława na JeziorakuWielka Żuława na Jezioraku

Linia brzegowa pagórkowatej Wielkiej Żuławy, największej wyspy śródlądowej w Polsce (82,4 ha), jest dość rozwinięta, biegnie wzdłuż licznych zatok oraz półwyspów. Na Wielką Żuławę można dostać się promem (możliwość przewozu auta) z przystani przy ul. Chodkiewicza. Na wyspie funkcjonują ośrodki wypoczynkowe i małe gospodarstwo rolne.

W płd.-wsch. części wyspy (przy ośrodku i marinie Barakuda), na sięgającej 17 metrów ponad lustro wody naturalnej wysoczyźnie znajdują się ślady kopca ziemnego o planie zbliżonym do kwadratu, otoczonego od północy i zachodu fosą, od południa ograniczonego naturalnym uskokiem wzniesienia, a od wschodu stromym brzegiem jeziora. Badania archeologiczne nie potwierdziły istnienia w tym miejscu umocnień z czasów pruskich. Stwierdzono natomiast, iż na kopcu w końcu XIII w. stała drewniano-ziemna wieża obronno-mieszkalna, powstała z inicjatywy krzyżackiej. Wielka Żuława stanowiła dla zakonu krzyżackiego ważny punkt strategiczny. Obsada tej wieży pilnowała szlaku handlowego biegnącego z południa na północ wzdłuż brzegów Jezioraka. Z tamtego okresu pochodzą znalezione w czasie prac eksploracyjnych artefakty: okucia książek, kłódka, ostroga i kusza.

Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - elektrownia wodna na Iławce w Dziarnówku

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - elektrownia wodna na Iławce w Dziarnówku

Elektrownia wodna na rzece Iławce w Dziarnówku

Mała elektrownia wodna urządzona została w budynku dawnego młyna na kanale Młyńskim przy rzece Iławce, ok. 7 km na południe od Iławy. Elektrownia posiada 2 turbiny i ma moc 74 kW. Spad roboczy wody wynosi 2,7 m. Funkcjonowanie tej elektrowni ściśle powiązane jest z odpowiednimi upustami wody przez jaz na Iławce w Iławie, który reguluje poziom wody na Jezioraku. Budynek elektrowni z cegły i kamienia polnego, 2-kondygnacyjny, przykryty dachem dwuspadowym, pochodzi z przełomu XIX-XX w. W zespole zabudowań elektrowni znajduje się ponadto budynek magazynowy - murowany z cegły, otynkowany. Stojący obok dom mieszkalny murowany z cegły, obecnie także otynkowany, pochodzi z 2 połowy XIX w. Wszystkie wymienione budynki znajdują się pod ochroną konserwatorską.

Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - Baza PZW Węgle-Żukowo

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - Baza PZW Węgle-Żukowo

Wieś Węgle-Żukowo założono w 1577 roku przez mennonitów. W tej miejscowości, położonej niespełna 50 metrów od szlaku Kanału Elbląskiego, znajduje się stara baza rybacka. Kiedyś funkcjonowała tu przystań, do której zawijały małe statki wycieczkowe. Obecnie to obiekt Polskiego Związku Wędkarskiego. W bliskim sąsiedztwie przystani zachował się budynek zajazdu „Trzy Róże”. Obiekt znajduje się na terenie faunistycznego rezerwatu przyrody Jezioro Drużno. We wsi znajdują się zagrody holenderskie, stacje pomp oraz młyn oznaczony datami 1859–1933.

Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - most zwodzony w Szopach

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - most zwodzony w SzopachLech Słodownik

Most zwodzony – Szopy

W okolicy miejsca, w którym znajduje się stary zwodzony most w Szopach (niem. Aschbuden) znajdowało się siedlisko wzmiankowane już w czasach krzyżackich. Był tu dwór i zabudowania folwarczne, obok których przebiegała grobla służąca jednocześnie jako trakt łączący zamek krzyżacki w Malborku z zamkiem krzyżackim w Elblągu. Nie wiadomo, z jakich powodów siedlisko to nazwano później „Chroma Ręka” (niem. Lahme Hand). W każdym razie taką samą nazwę otrzymał uruchomiony tutaj gościniec. W dawnym podziale administracyjnym gościniec „Chroma Ręka” leżał nad rzeką Fiszewką, na południe od Starego Nogatu, i należał do państwa krzyżackiego, a nie do terytorium miasta Elbląga. Jak wiadomo, Stary Nogat do 1371 r. łączył się z rzeką Elbląg na południe od miasta, to jest mniej więcej w tym miejscu, gdzie obecnie znajduje się stacja pomp „Fiszewka”, przy ul. Warszawskiej.

Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - przystań żeglugi w Elblągu

Utworzono .

Czytaj więcej: Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - przystań żeglugi w ElbląguLech Słodownik

Wybrzeże Gdańskie, 82-300 Elbląg, ul. Wodna 1b (Biuro Żeglugi Ostródzko-Elbląskiej)

Długi szereg kamienic stojących tuż nad rzeką Elbląg nadawał Staremu Miastu niezwykły urok i znaczenie. Na jednej z tych kamienic, przy ulicy Wodnej 37, zwanej „Kasztanowiec”, gdzie był wyszynk o tej nazwie, umieszczono tabliczkę z kreską oznaczającą poziom wody na Starym Mieście w czasie wielkiej powodzi z 25.3.1888 r. Kamienice te były też niemym świadkiem zwodowania w dniu 21.8.1828 r. pierwszego elbląskiego parowca „Copernicus”, dzięki któremu otwarto regularne połączenie Elbląg - Królewiec. Dla „zabobonnych mieszkańców był to diabelski wynalazek” i nie przyjęto go zbyt dobrze. Coś w tym było, ponieważ już wkrótce Copernicus podczas dużego sztormu osiadł 17.10.1828 r. na mieliźnie koło Bałgi. Ale życie toczyło się dalej i wkrótce zastąpił go wybudowany w Anglii bocznokołowiec Jaskółka (Schwalbe), który odegrał istotną rolę w założeniu i rozwoju kąpieliska morskiego w Krynicy Morskiej. Wiele ciekawych i intrygujących historii wiązało się z portem. Jedno nabrzeże rzeki Elbląg zwane były nabrzeżem Hermanna Balka, założyciela miasta; drugie - nabrzeżem Lubeckim, na cześć Hanzy i pierwszych mieszkańców miasta, którzy przybyli tutaj z Lubeki. To ta część znajdująca się między dwoma mostami: Wysokim i Niskim. Z kolei za tym nabrzeżem znajdowała się Wyspa Spichrzów, gęsto zabudowana spichlerzami zbożowymi, symbolem potęgi handlowej miasta. W 1825 r. elblążanin Friedrich W. Haertel zbudował nad rzeką Elbląg, na odcinku między ul. św. Ducha i Wapienną, pierwsze kąpielisko miejskie, gdzie kabiny do przebierania stały nad wodą, a w wodzie było kilka ruchomych boksów z zatapiającymi się podłogami, dla umiejących i nie umiejących pływać. Ale to kąpielisko utrudniało ruch na rzece, na zimę trzeba było je rozbierać, a ponadto spływające ścieki czyniły je mało zachęcającym do kąpieli. Później władze miasta myślały o „wyrychtowaniu” kolejnego takiego kąpieliska nad rz. Elbląg, ale już w północnej części miasta.