Obiekty Szlaku Kanału Elbląskiego - Dłużyna i stacje pomp

Utworzono .

05 Stacja pomp w Dłużynie 2017 JG 01Lech Słodownik

Dłużyna i stacje pomp

O wsi „Dłużyna” wzmiankowano dosyć późno, co wynika z faktu, iż osada powstała na terenach depresyjnych otaczających jez. Druzno. Te bagniste, tereny należało najpierw osuszyć, aby je następnie zasiedlić. Była to więc „późna” osada. Intrygujące, skoro pobliska stara wieś rybacka Klepa (niem. Kleppe) wzmiankowana była już w pierwsze połowie XV wieku. Z dokumentów wynika, że w 1509 r. z Klepą związany był stosunkiem własnościowym – łąką – Rodland, którego niemiecka nazwa może wskazywać na karczunki. Tyle że o osadzie Rodland (dzisiaj Karczowizna) znajdujemy wzmiankę w źródłach wiele lat później. Można sądzić, że rybacy z Klepy byli Prusami, a ich osada związana była z wcześniejszym rybołówstwem w rzekach i na jez. Druzno.

Niemiecka nazwa wsi Dłużyna „Langenreihe” (także Langereihe), czyli, w dosłownym tłumaczeniu, „długi rząd”, „długi szereg” – wskazuje na sposób zabudowy. Chodzi tutaj o usytuowanie domostw wzdłuż rzeki lub kanału odwadniającego. Domy wraz z oborami i stodołami tworzyły tzw. zabudowę jednodworczą (niem. Einhof, Langhaus), połączone ze sobą, przedzielone tylko tzw. murem ogniowym (niem. Brandmauer). Ta forma zabudowy zachowała się i jest czytelna w dzisiejszej Dłużynie.

Wzmianka o „Dłużynie” po raz pierwszy pojawia się w zarządzeniu królewskim z 18.8.1713 r. – to wieś należąca do pasłęckiego urzędu domen (królewszczyzn). Następnie wymieniana była w ordynacji powiatowej wydanej w 1872 r., między innymi dla prowincji wschodniopruskiej. Należała wówczas do obwodu urzędowego (niem. Amtsbezirk) w Rzecznej (niem. Weeskenhof). Później przyporządkowano ją do urzędu obwodowego w Jelonkach i tutejszego urzędu stanu cywilnego. Według spisu z grudnia 1875 r. wieś miała 110 mieszkańców.

Od 1895 r. Dłużyna stanowiła już samodzielny obwód gminny i należały do niego m.in. Klepa i Druzieńska Karczma (Rohrkrug). Z dniem 1 kwietnia 1935 r. Dłużyna została przekształcona w samodzielną gminę. Dzieci z Dłużyny chodziły do szkoły powszechnej, a sama wieś należała wówczas do ewangelickiej parafii w Jelonkach; katolicy z tej gminy należeli już do katolickiej parafii św. Józefa w Pasłęku.

W okresie międzywojennym w przebiegu lokalnej drogi za tzw. „Barakami Cholery”, miedzy Klepą i Dłużyną, funkcjonował most. Według spisu z maja 1939 r. Dłużyna miała 159 mieszkańców. Po wojnie została zamieszkana częściowo przez przesiedleńców z centralnej Polski, a w 1947 r. zamieszkało tu kilka rodzin przesiedlonych w ramach akcji „Wisła”.

We wsi znajduje się stacja pomp nr 72. Usytuowana jest po prawej stronie Kanału Elbląskiego (płynąc od strony jez. Druzno w kierunku pochylni Całuny) – przed mostem prowadzącym do osady Nowy Dwór.

W ostatnim czasie przeprowadzono jej renowację. Natomiast przy wejściu w Kanał Elbląski, zaraz po opuszczeniu jez. Druzno, po jego lewej stronie, znajduje się stacja pomp nr 71. Trudno powiedzieć, czy rozmieszczono je w tych samach miejscach, w których kiedyś stały wiatraki odwadniające.

Lech Słodownik

Elbląg, 24 listopada 2017 roku

05 Stacja pomp w Dłużynie 2017 JG 0105 Stacja pomp w Dłużynie 2017 JG 0105 Stacja pomp w Dłużynie 2017 JG 01